|
|
|
Załęczański Park Krajobrazowy
Teren
ZPK wyróżnia się również znacznymi wartościami
kulturowymi. Znajduje się tu wiele cennych i bogatych stanowisk
archeologicznych, dzięki którym w dość czytelny sposób
odtworzono historię pradziejowego osadnictwa aż
po dzisiejsze czasy. Analiza wydobytych przedmiotów pozwala
określić, że pierwsi osadnicy pojawili się tu ok. 10 do 8 tyś lat
p.n.e. podążając za wędrującymi na północ stadami
reniferów. Obok wielu wartościowych znalezisk najcenniejsze
zabytki archeologiczne to datowane na II-III w.n.e. dwa okazałe kurhany
położone na krawędzi doliny Warty w Przywozie. Przypuszczalnie
pochowano w nich miejscowych wodzów plemiennych.
Jeden z tych kurhanów liczył ok. 25 m średnicy i prawie 5 m
wysokości. Pochowanemu w nim mężczyźnie ofiarowano cenne naczynia
pochodzenia rzymskiego, a jego szatę, przed spaleniem na stosie,
ozdobiono srebrną i złotą biżuterią. Wielkość i bogate wyposażenie
kurhanu przemawiają za uznaniem tego obiektu za miejsce spoczynku
jednostki z najwyższej warstwy społecznej. Dlatego właśnie mogiłę w
Przywozie uznano za „Kurhan książęcy”, który usypano
pod koniec II w.n.e.
Kurhan drugi zbudowano w podobny sposób. Został on jednak rozgrabiony. Oba kurhany z
Przywozu zostały po zakończeniu badań
zrekonstruowane i stanowią dziś ciekawy element krajobrazu.
Wielką atrakcją Parku są zachowane do
dnia dzisiejszego interesujące zabytki architektury i sztuki. W
pierwszej kolejności należy wymienić drewniane budownictwo sakralne
pochodzące z pierwszej połowy XVI w.,
o niespotykanej gdzie indziej w Polsce architekturze i oryginalnym
wystroju artystycznym.
Kościółki typu wieluńskiego znajdują się w Łaszewie Rządowym
oraz poza terenem par-ku w pobliskim Grębieniu (z renesansową
polichromią fundacji Jana Łaskiego), Popowicach, Gaszynie, Kadłubie i
Wierzbiu. Charakteryzują się tym, że mają jedną prostokątną nawę i
węższe, wielobocznie zamknięte prezbiterium, które pokrywa
wspólny stromy dach, kryty gontem. Dach wsparty jest często na
rzeźbionych podporach (kroksztynach) tworzących rodzaj okapu. Kościoły
są szalowane, konstrukcji zrębowej, na obłap. Cechą szczególną
ich architektury są zgrabne, niskie wieże, zorientowane ku zachodowi i
na ogół nie przekraczające kalenicy nawy. Wartość tych
zabytków podnosi wyposażenie ich wnętrz w cenne obrazy i rzeźby.
Kolejną perełką sakralnej architektury drewnianej jest stara,
prawdopodobnie XVIII - sto wieczna kapliczka w Kamionie. Pamięta ona
czasy, kiedy posiadający XII - sto wieczną metrykę Kamion był
królewskim miastem. Również miejskie prawa posiadał
położony po przeciwnej stronie Warty Toporów. Oba te miasta
rozwinęły się przy przeprawie przez Wartę, na trasie szlaku handlowego
z Wrocławia do Kijowa, gdzie w XV wieku funkcjonowała komora celna.
Na
terenie parku zachowały się również interesujące zabytki
techniki. Najcenniejszym jest drewniany wodny młyn (obecnie
elektryczny) w Kępowiźnie z XIX w. Zachowały się również
prymitywne piece do wypału kamienia wapiennego, tzw. wapienniki, z
początku XX wieku, których krótkie, grube kominy stanowią
obecnie typowy krajobraz parku.
|