|
|
|
Park Krajobrazowy Międzyrzecza Warty i Widawki
Obiekty kulturowe
Na
terenie Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki znajduje się
26 obiektów, które są wpisane do rejestru zabytków. Do obiektów sakralnych
należą:
Kościół p.w. Św. Urszuli i Jedenastu Tysięcy Dziewic w Strońsku,
zbudowany ok. 1250 r. Jest on murowany, w stylu romańskim, w 1458 r.
Został gruntownie przebudowany, a w 1726 r. powiększony, wieża pochodzi
z 1926 r. Najcenniejszym fragmentem kościoła jest kamienny,
półokrągły tympanon nad wejściem do obecnego prezbiterium,
przedstawiający zwierzęta apokaliptyczne, całość obramowana misternym
ornamentem. Jest to zabytek o znaczeniu krajowym.
Kościół p.w. Św. Anny w Chojnem, o znaczeniu ponadregionalnym,
wybudowany na przełomie XVI / XVII w., Murowany, jednonawowy. Przy prezbiterium od strony północnej
przybudówka z 1621 r. mieszcząca w przyziemiu zakrystię, a na piętrze kaplicę nakrytą
eliptyczną kopułą. Na podniebieniu bogata dekoracja ze stiuku. Wystrój
późnorenesansowy i barokowy z
elementami gotyckimi. Wewnątrz
dwa nagrobki rycerzy - fundatora kościoła Stanisława Zapolskiego herbu
Pobóg, zmarłego w 1616 r. oraz Jana Łaszewskiego h. Dryja,
wojskiego sieradzkiego, zmarłego na przełomie XVI i XVII w.
Kościół p.w. Św. Św. Wojciecha i Stanisława BM w Burzeninie, o
znaczeniu ponadregionalnym, wzniesiony w 1642 r. W latach 1711 i 1812
częściowo zburzony, rozbudowany w 1917 r. Trzynawowy z węższym i
niższym prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą.
Pięciokondygnacyjna wieża na planie kwadratu, zniszczona w czasie II
wojny światowej, przykryta w 1978 r. hełmem. Ołtarze barokowe, na
belce tęczowej krucyfiks barokowy z XVII w.
Kościół p. w. Podwyższenia Św.
Krzyża w Widawie, początkowo drewniany, został rozebrany w 1678 r. i
rozpoczęto budowę kościoła murowanego, barokowego. Wykończony w 1709 r.
Zbudowany w stylu barokowym, orientowany, jednonawowy, od prezbiterium
przylega zespół klasztorny, którego kościół jest
częścią. Zabytek o znaczeniu ponadregionalnym.
Dawny klasztor O.O. Bernardynów w Widawie z 1638 r., dwukrotnie
(w 1657 i 1678 r.) odbudowywany po kolejnych pożarach. Murowany, na
planie czworoboku, dwukondygnacyjny, dwutraktowy: wewnętrzny trakt
tworzą krużganki a zewnętrzny pomieszczenia. Obecnie mieści się tu
muzeum i plebania. Zabytek o znaczeniu regionalnym.

Kościół p.w.
Zwiastowania N.M.P. w Rychłocicach z XVIII w., orientowany, drewniany, o
konstrukcji zrębowej. Zabytek o znaczeniu regionalnym.
Kościół popauliński p.w. Św. Rocha w Konopnicy wczesnobarokowy,
murowany z 1642 r. Na uwagę zasługuje portret fundatora z herbami Jastrzębiec, Pomian, Poraj i Korab. Zabytek o
znaczeniu lokalnym.
Kaplica dworska z 1842 r. w Rembieszowie, murowana w stylu
klasycystycznym, na planie prostokąta zamkniętego półkolistą
absydą, dach z sygnaturką. Kaplica cmentarna p.w. Św. Krzyża w
Strońsku, w stylu klasycystycznym z ok. 1821 r. Zabytek o znaczeniu
lokalnym.
Zabytkowe obiekty rezydencjonalne
Dwór klasycystyczny w Rychłocicach z XVIII w., zbudowano na
rzucie prostokąta, jest dwutraktowy, od strony wjazdu portyk kolumnowy,
od strony ogrodu wieloboczny ryzalit. Zabytek o znaczeniu
ponadregionalnym.
Dwór w Chojnem z przełomu XVIII
i XIX w., o znaczeniu ponadregionalnym, bezstylowy, murowany,
pierwotnie piętrowy, na planie prostokąta, dwutaktowy z owalną sienią
na osi. W fasadzie na osi portyk kolumnowy. Główny korpus
przykryty wysokim dachem czterospadowym. W ganku tablica marmurowa z
herbami Półbóg i Pomian. Pobliski park z XVIII/ XIX w. o
pow. 4,7 ha, z pozostałościami bramy wjazdowej, świerkową aleją i
kolistym podjazdem.
Dwór
w stylu neogotyckim w Konopnicy składający się z kilku członów z
różnych okresów. Monumentalny portal opatrzony jest
dekoracyjnymi wieżyczkami umieszczony w ryzalicie. Wieża i korpus
główny zwieńczone są blankami. Zabytek o znaczeniu regionalnym.
Dwór klasycystyczny w Witowie z
1770 r., murowany zachowany w dobrym stanie technicznym. Zabytek o
znaczeniu regionalnym. Ok. 300 m na płn. wsch. od dworu, nad odnogą
Warty, znajduje się kopiec o wym. ok. 50x30x4 m. Do ok. XIV w.
prawdopodobnie była to wyspa z wieżą obronną.
Dwór w stylu klasycystycznym w miejscowości Wielgie z II poł.
XIX w., murowany, parterowy, na planie prostokąta z prostokątnymi
alkierzami w narożnikach od strony zachodniej. Zabytek o znaczeniu
lokalnym.
Dwór w Kalinowej z 1820 r.,
parterowy, z mansardą nad gankiem wejściowym, na planie prostokąta.
Stan techniczny zły. Zabytek o znaczeniu regionalnym.
Eklektyczny pałacyk w Pstrokoniach,
murowany z końca XIX w., piętrowy, na planie prostokąta, z
przybudówkami
w szczytach i ryzalitami na osiach
północ południe, z trzypiętrową wieżą w południowo zachodnim
narożniku i facjatą na osi po północnej stronie. Zabytek o
znaczeniu regionalnym.
Ruiny dawnego dworu obronnego z XVI w.
w Woli Wężykowej, na podmokłych łąkach, 300 m od drogi. Istniał on od
XVI do II poł. XVIII w. Zabytek o znaczeniu regionalnym. Przed wsią, od
strony Widawy, znajduje się duży cmentarz żołnierzy pruskich z I wojny
światowej.
Park
dworski w Ligocie o pow. 5 ha z XIX w.Park dworski w Niechmirowie o
pow. 5 ha z przełomu XVIII i XIX w. W parku kaplica p.w. Niepokalanego
Po-częcia NMP zbudowana w 1729 r., przebudowana w 1876 r.
Zabytkowe obiekty gospodarcze
Spichlerz
w Konopnicy z XIX w. w stylu neogotyckim, murowany, dwukondygnacyjny.
Fasada posiada opilastrowanie formą gotycką. Zabytek o znaczeniu
regionalnym. Nad rzeką znajduje się drewniany młyn wodno - elektr. z
XIX w.
Spichlerz w Rychłocicach z XIX w. w
stylu neogotyckim, na rzucie prostokąta, na węższych bokach szczyty
ozdobione sterczynami, ściany opilastrowane z ostrołukowymi blendami.
Zabytek o znaczeniu regionalnym.
Młyn wodno-elektryczny w Zborowie z 1917 r., zasilający dwa małe
stawy. Widoczny jest z mostu przy drodze na Zawady. Jest to zabytek o znaczeniu lokalnym.
Ponadto z obszarem doliny Warty wiążą
się również inne, cenne wartości kulturowe. Odkryto na tym
terenie ślady osadnictwa z niemal wszystkich okresów rozwoju
różnych kultur osadniczych. Najważniejszym ze stanowisk jest
kurhan w Strobinie z okresu rzymskiego (I-IV w n.e.).
Dużą wartość naukową mają również stanowiska archeologiczne
w:
Konopnicy, gdzie na krawędzi doliny na
południe od wsi znajduje się tzw. „Zamczysko” oraz kurhan z
okresu rzymskiego z I-IV w., Niechmirowie z cmentarzyskiem kultury
łużyckiej z epoki brązu i żelaza, Kol. Tyczyn - grodzisko stożkowe z
XIII-XIV w., Witowie - grodzisko z okresu kultury prapolskiej z VIII-IX
w.
Strumianach, Strobinie i Siemiechowie,
gdzie znajdują się groby wojowników z okresu rzymskiego, oraz w
Chojnem, Tyczynie, Burzeninie, Widawie i Rogóźnie.
|