|
|
|
Park Krajobrazowy Międzyrzecza Warty i Widawki
W
parku znajdują się cztery rezerwaty przyrody, które obejmują
przyrodniczo najcenniejsze fragmenty obszaru parku. Do zwiedzania
udostępniony jest jedynie rez. Winnica.
Rezerwat florystyczny „Winnica”
Powierzchnia
1,54 ha. Celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i
dydaktycznych muraw i zarośli kserotermicznych. Ze względu na rzadkość
występowania miejsc o takim ciepłolubnym charakterze, rezerwat ten
stanowi rarytas w środkowej części kraju. Nawiązuje on do podobnych
miejsc w dolinach innych dużych rzek Polski. Rezerwat obejmuje skarpę
opadającą ku dolinie Warty o wystawie południowo - zachodniej.
Teren rezerwatu jest przykładem sukcesji w kierunku zbiorowisk
zaroślowych. Całość otoczona jest dość zwartą ścianą krzewów
będącą barierą buforową dla znajdujących się wewnątrz muraw
kserotermicznych. Jednak bujnie rozrastająca się tarnina i dereń świdwa
(w mniejszym stopniu głóg jednoszyjkowy i szakłak) stanowią
zagrożenie dla tych muraw. Z tego też powodu kilka razy w roku wycina
się krzewy na określonej powierzchni, by główny cel ochrony -
murawy, nie został zagłuszony. Jest to przykład prowadzenia tzw.
ochrony czynnej, która polega na ingerowaniu człowieka w
zjawiska przyrodnicze. Bez tej ingerencji rośliny kwiatowe szybko
wyginęłyby. W przeszłości wycinka drzew i krzewów nie była
potrzebna, gdyż rolę reduktora odgrywały zwierzęta domowe spasane w
danym miejscu.
Aby
w pełni poznać walory rezerwatu należy zwiedzić go kilkakrotnie w ciągu
sezonu wegetacyjnego. Bogactwo gatunkowe kwitnących roślin czyni to
miejsce atrakcyjnym od wiosny do jesieni. W prześwitach i w wyższych
partiach skarpy rozwinęły się wspaniałe, bogate florystycznie murawy
kserotermiczne, z których wiele gatunków rośnie także w
runie zarośli. Na wschodnim stoku doliny o wysokości względnej 15 m
(145-160 m n.p.m.), przy jego górnej krawędzi widoczne jest
odsłonięcie wapieni i margli. Obiekt posiada wysokie walory naukowo -
dydaktyczne związane z rzeźbą terenu i budową geologiczną. Stanowi
również element ciągu krajobrazowego na dolinę Warty.
Geneza nazwy „Winnica”
wywodzi się prawdopodobnie z Wielkopolski, gdzie oznacza ona
pagórki, pola pozarastane przez zarośla, z których
pozyskiwano gałązki na winniki - miotełki używane w łaźni. Pomimo
niewielkiej powierzchni uroczyska, jego flora jest bardzo bogata. W
rezerwacie udokumentowano występowanie 175 gatunków roślin
naczyniowych i 6 gatunków mchów. Gatunkami ściśle
chronionymi są: dziewięćsił bezłodygowy, aster gawędka, dzwonek
boloński i syberyjski, częściowo pierwiosnka lekarska i kalina
koralowa. Najwięcej jest tu gatunków rzadkich: ligustr
pospolity, przytulia północna, dąbrówka kosmata, rumian
żółty, pajęcznica gałęzista, bodziszek czerwony, pszeniec
różowy, gorysz siny i pagórkowy, pięciornik
siedmiolistkowy, kłosownica pierzasta, głowienka wielkokwiatowa,
czyściec kosmaty, koniczyna dwukłosowa i długokłosowa.
Rezerwat udostępnia do zwiedzania ścieżka poprowadzona w jego środkowej
i południowej części. Stanowi on część ścieżki
przyrodniczo-dydaktycznej „Rezerwat Winnica - Starorzecze w
Siemiechowie”.
Rezerwat torfowiskowy "Korzeń"
Powierzchnia
34,93 ha, obejmuje kompleks bagien śródleśnych o dużej wartości
przyrodniczej. Celem utworzenia jest ochrona dużej powierzchni
torfowiska o charakterze przejściowym (czyli zasilanym wodą
opadową
i gruntową) oraz dobrze zachowanych
biocenoz zespołów leśnych: olsu torfowcowego i porzeczkowego. Na
obszarze torfowiska występuje wiele, liczebnie bardzo dużych populacji
chronionych i rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Dzięki temu
miejsce to jest wyjątkowo cenne w skali nie tylko regionu ale i kraju.
Rezerwat położony jest w widłach rzeki Warty i Widawki. Na terenie
torfowiska występuje duże zróżnicowanie siedlisk, znajdujące
odzwierciedlenie w bogactwie gatunkowym roślin. Udokumentowano tu
występowanie 112 gatunków, wśród których 10%
stanowią gatunki chronione: ściśle, m.in.: rosiczka długolistna i
okrągłolistna, widłak jałowcowaty, torfowy i goździsty, grzybienie
północne, bagno zwyczajne, paprotka zwyczajna; częściowo, m.in.:
porzeczka czarna, kalina koralowa. Do gatunków rzadkich
zaliczamy m.in.: modrzewnicę zwyczajną, czermień błotną, narecznicę
szerokolistną, tojeść bukietową, borówkę bagienną. Fauna
rezerwatu nie została szczegółowo poznana. Obszar rezerwatu jest
szczególnie cenny jako stanowiska lęgowe dla ptaków,
zwłaszcza żurawia i brodźca samotnego, miejsce rozmnażania
płazów, matecznik dla ssaków bobrów i
dzików.
Jest to rezerwat, który można
podziwiać oglądając go z zewnątrz. Wszelkie wchodzenie do środka jest
niebezpieczne ze względu na zróżnicowaną grubość warstwy runa.
Nie zawsze jest ona na tyle gruba by utrzymać ciężar człowieka.
Rezerwat leśny "Hołda"
Powierzchnia 71,24 ha, obejmuje kompleks wyjątkowo dobrze zachowanych,
naturalnych lasów niżowych Nizin Środkowopolskich. Bogata rzeźba
terenu sprawia, że rezerwat jest urozmaicony pod względem siedliskowym.
Występują w nim płaty grądu, boru wilgotnego i świeżego, olsu
porzeczkowego, łęgu jesionowo-olszowego. Drzewostany tworzą ponad
100-letnie drzewa z dębem szypułkowym, brzozą brodawkowatą i
licznym udziałem graba. Z płatami grądów sąsiadują duże
powierzchnie borów mieszanych, których stare, dorodne
drzewostany budują: sosna zwyczajna, świerk pospolity i brzoza
brodawkowata. Obniżenia bardziej wilgotne i w niektórych
miejscach żyźniejsze porastają lepiej lub gorzej wykształcone płaty
olsów, łęgów i wilgotnych borów trzęślicowych. Na
terenie rezerwatu udokumentowano występowanie 128 gatunków.
Gatunki podlegające ochronie ścisłej, m.in.: widłak jałowcowaty
i
goździsty, kruszczyk szerokolistny, lilia złotogłów; podlegające
ochronie częściowej to m.in.: kopytnik pospolity, bluszcz pospolity,
kalina koralowa. Do gatunków rzadkich zaliczamy m.in.: wężymord
niski, kokoryczka wielokwiatowa, narecznica grzebieniasta, śledziennica
okrągłolistna, czworolist pospolity, kokoryczka wonna, sromotnik
bezwstydny. Zaobserwowano tu 65 gatunków kręgowców, w tym
45 gatunków ptaków. Spotkać tu można rzekotkę drzewną -
jedynego naszego nadrzewnego płaza, zaskrońca, żmiję zygzakowatą,
padalca. Rezerwat sąsiaduje z Wartą, dlatego też widuje się tu
również tracze nurogęsi, gągoły, piskliwce.
Rezerwat bagienny "Grabica"
Powierzchnia 8,26 ha, obejmuje obszar lasu ze śródleśnym
kompleksem przejściowych i niskich torfowisk oraz eutroficznych
bagien z udziałem licznych gatunków roślin rzadkich i
chronionych. Rezerwat stanowi rozległe, zabagnione zagłębienie
porośnięte lasem, zaroślami i szuwarami. Roślinność rosnąca tutaj
tworzy ciągle niezbyt trwałe fazy sukcesji. Procesy przebiegają
dynamiczne, bez wpływu człowieka: zamierające drzewa przewracają się
tworząc wykroty, pojawiające się odnowienia to nowe pokolenie lasu. Na
skutek tych procesów struktura roślinności ma tutaj naturalny,
zbliżony do pierwotnego charakter. Podnosi to dodatkowo walory
przyrodnicze tego obszaru. Na terenie rezerwatu odnotowano występowanie
105 gatunków roślin naczyniowych. Gatunkiem ściśle chronionym
jest rosiczka okrągłolistna i bagno zwyczajne, częściowo kalina
koralowa, a gatunkami zaliczanymi do rzadkich - rzęsa mniejsza,
kosaciec żółty, siedmiopalecznik błotny, turzyca
dzióbkowata. Bardzo zróżnicowany krajobraz sprzyja
przebywaniu i rozrodowi wielu gatunków zwierząt. Można tu
spotkać cyrankę, żurawia, borsuka, latem w ciągu dnia spotyka się
jelenie.
Rezerwat jest niewielką,
chronioną częścią większego obszaru bagien i podmokłych łąk, a
przepływająca w pobliżu Grabia stanowi stałe źródło zasilania w
wodę tego mało dostępnego dla człowieka obszaru.
|